ΜΟΛΟΣΣΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Ένας άγνωστος στην ίδια του την πατρίδα. Μία φυλή σκύλων που μέχρι πρότινος ζούσε στο σκοτάδι της κυνολογικής μας άγνοιας και στη σκιά του Ελληνικού Ποιμενικού. Η απόφαση του Κυνολογικού Όμιλου Ελλάδος τον Απρίλιο του 2006 και η δουλειά ορισμένων πρωτοπόρων τον έφερε στο φως, όπως μια αρχαιολογική σκαπάνη θα έφερνε στο φως ένα αρχαιολογικό εύρημα 5000 και πλέον χρόνων.

Η ονομασία, από μόνη της, μας γυρίζει πίσω στο χρόνο στη φυλή των Μολοσσών που κυριάρχησε στην αρχαία Ήπειρο και στα γύρω γεωγραφικά διαμερίσματα. Το όνομα Ήπειρος ή Άπειρος σημαίνει ''Στεριά''. Πρώτοι κατοικούν την Ήπειρο οι Πελασγοί προερχόμενοι από τη Θεσσαλία. Κατά τον Στράβωνα οι ηπειρωτικές φυλές ήταν έντεκα (11) και όλες τους ήταν ελληνικές. Σημαντικότερες ήταν οι Αθάμανες, οι Χάονες, οι Σελλοί, οι Έλλοπες, οι Δρύοπες, ενώ η πιο σημαντική απ' όλες ήταν η φυλή των Μολοσσών.Στον αρχαίο κόσμο, Ήπειρος ονομαζόταν η ευρύτερη περιοχή από την νότια Αιτωλοακαρνανία ως τη Βόρεια Αλβανία (Ιλλυρία). Ανατολικά υψώνεται η οροσειρά της Πίνδου, το φυσικό όριο-χώρισμα με τη Θεσσαλία, κάποιες φορές το χειμώνα, απροσπέλαστο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οροσειρά της Ηπείρου και σπουδαιότερη της Ελλάδας. Τα βουνά του Σουλίου, της Παραμυθιάς, των Φιλιατών, τα Αθαμανικά όρη, η Τύμφη, ο Γράμμος, ο Σμόλικας είναι διακλαδώσεις της Πίνδου που σβήνει με τον Κόζιακα στη Θεσσαλία.

Με τη λήξη του Τρωικού πολέμου ο Νεοπτόλεμος-Πύρρος έκαψε τα πλοία του και εγκαταστάθηκε στη χώρα όπου τα σπίτια θα είχαν σιδερένια θεμέλια, ξύλινους τοίχους και στέγη από ύφασμα, δηλαδή στην Ήπειρο. Εκεί, σύμφωνα με τον Όμηρο, έφερε μαζί με τα υπόλοιπα λάφυρα που πήρε από την Τροία και τη σύζυγο του Έκτορα, Ανδρομάχη καθώς και πολεμικά σκυλιά. Από την ένωση του Νεοπτολέμου-Πύρρου και της Ανδρομάχης γεννήθηκε ο Μολοσσός. Ο Θεσσαλός Μολοσσός λοιπόν, ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Ηπείρου και γενάρχης του βασιλικού οίκου των Μολοσσών. Προς τιμή του πατέρα του όλοι οι βασιλείς της Ηπείρου θα ονομάζονταν και Πύρροι. Τον 5ο αιώνα οι βασιλείς Άδμητος και Θάρυτας κατάφεραν να κάνουν τους Μολοσσούς κυρίαρχη φυλή ενώνοντας όλες τις ηπειρωτικές φυλές. Ο Μολοσσός βασιλιάς Πύρρος (3ος π.Χ. αιώνας), μεγάλος στρατηλάτης της Ηπείρου, γνωστός από την εκστρατεία του στην Ιταλία, κατάφερε να κάνει την Ήπειρο γνωστή σ' ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο.

Η όποια προσπάθεια περιγραφής της προέλευσης του Μολοσσού της Ηπείρου είναι σχεδόν αδύνατη. Η ιστορική του πορεία από τα βάθη της αρχαιότητας μέχρι σήμερα μόνο επική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Ο ποιητής Νίκανδρος γράφει για τους ηπειρωτικούς σκύλους, ότι πλάστηκαν από το Θεό της φωτιάς Ήφαιστο. Ο Πλάτωνας αναφέρει ότι ο σκύλος της Ηπείρου είναι γνωστός από τα Ομηρικά Έπη. Ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος τους χρησιμοποιούσε ως πολεμικούς κύνες. Μετά τη μάχη της Πύδνας το 168π.Χ. οι Ρωμαίοι πήραν τα καλύτερα σκυλιά στη Ρώμη και έγιναν βάση εκτροφής για αρκετες φυλές σκύλων. Ο Μέγας Αλέξανδρος επίσης συνέβαλε στην τελειοποίηση του Μολοσσού της Ηπείρου. Λέγεται ότι, οι σκύλοι του μπορούσανε να τα βάλουν με λιοντάρια και αρκούδες. Μάλιστα ο αγαπημενος μολοσσός του Μ. Αλεξάνδρου, ο περίφημος Περίττας, φέρεται κατά τους ιστορικούς της εποχής να σώζει τη ζωή του ορμώντας κατά ενός πολεμικού ελέφαντα, δαγκώνοντάς τον στα χείλη. Το 326 πΧ ο μολοσσός του Μ. Αλεξάνδρου πέθανε στις Ινδίες. Συντετριμμένος ο Αλέξανδρος διέταξε να κτισθή μία νέα πόλη στην οποία έδωσε το όνομα του σκύλου του. Στο σημείο που θάφτηκε ο Περίτας κατασκευάσθηκε πέτρινο μνημείο και οι κάτοικοι της περιοχής διατάχθηκαν να τελούν ετήσιο μνημόσυνο προς τιμήν του σκύλου. Σύμφωνα με διάφορες ιστορικές πηγές, στη διάρκεια των Περσικών πολέμων διασταυρώθηκε με τους Ασσυριακούς σκύλους και το Θιβετιανό Μάστιφ.

Στην αρχαία Ήπειρο και Μακεδονία – κατά τους αρχαίους συγγραφείς – υπήρχαν αρκετοί τύποι Μολοσσικών σκύλων. Ο αρχαιολόγος Μαρινάτος, που περιέγραψε τον Μολοσσικό σκύλο της αρχαιότητας, πιστεύει πως υπήρχαν αρκετοί Μολοσσικοί τύποι σκύλου στην Αρχαία Μολοσσία. Στον τάφο του Φιλίππου Β’ στη Βεργίνα υπάρχει μια τοιχογραφία – και ίσως είναι από τα λίγα πειστήρια – του πως ήταν οι Μολοσσοί εκείνης της εποχής. Απεικονίζειόμως κυνηγετική παράσταση και βλέπουμε τον ελαφρύ Μολοσσικό τύπο, γιατί στο κυνήγι χρησιμοποιούσαν σίγουρα πιο ελαφρείς σκύλους. Ο Ηρόδοτος περιγράφει τον βαρύ τύπο Μολοσσικού με μεγάλο κεφάλι και σώμα. Το ίδιο κάνει και ο Αριστοτέλης. Και οι δυο μιλούν για κοντότριχα σκυλιά σε χρωματισμούς πύρινου μαύρου. Επίσης, υπάρχει το αρχαίο άγαλμα του Μολοσσικού σκύλου στο μουσείο του Κεραμικού, που συμφωνεί με τις περιγραφές των ιστορικών. Επίσης υπάρχει στο μουσείο της Ακρόπολης και το άγαλμα του κυνηγετικού σκύλου, αλλά πρόκειται για έναν πολύ δολιχοκέφαλο σκύλο. Από τότε μέχρι σήμερα όμως, έχουμε ένα κενό 2.300 χρόνων περίπου.

Στην Ελλάδα του σήμερα ο μολοσσός της Ηπείρου ζούσε απομονωμένος στα ορεινά της κεντρικής Ελλάδος, όπου και διασώθηκαν τα ελάχιστα τελευταία δείγματα της φυλής. Ζώντας στη σκιά του Ελληνικού ποιμενικού όλα αυτά τα χρόνια, θεωρούνταν ένα ακόμη μπασταρδεμένο ζώο της Ελληνικής υπαίθρου ή στην καλύτερη περίπτωση ένας κακής ποιότητας Ελληνικός ποιμενικός. Ελάχιστοι ήταν εκεινοι που είχαν παρατηρήσει την ύπαρξή του και ακόμη λιγότεροι εκείνοι που είχαν συνειδητοποιήσει και αποδεχτεί ότι επρόκειτο για μια διαφορετική Ελληνική φυλή σκύλων. Ευτυχώς οι εν λόγω πρωτοπόροι προνόησαν να αποκτήσουν και να διαφυλάξουν τα τελευταία εν ζωή δείγματα και να ξεκινήσουν προγράμματα εκτροφής με σκοπό την ανασύσταση και διάσωση της φυλής.Πρόσφατα, το 2009 συστάθηκε και ο Διασωστικός Όμιλος του Μολοσσού της Ηπείρου (Δ.Ο.Μ.Η.). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Όμιλο μπορείτε να αναζητήσετε στην ιστοσελίδαhttp://www.molossos.gr .

Χαρακτήρας ανεξάρτητος, αφοσιώνεται μόνο στο βοσκό και την οικογένειά του. Ιδιαίτερα κινητικός τη νύχτα, με έντονο το ένστικτο της φύλαξης του χώρου και του κοπαδιού του, αποτελεί άριστο φύλακα χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις εκπαίδευσης. Πρόκειται για ζώο που δεν μπορεί να ζήσει αρμονικά σε διαμέρισμα ή ταράτσα. Η ιδιοκτησία ενός τέτοιου σκύλου απαιτεί ένα αρκετά μεγάλο αύλιο χώρο, όπου να μπορεί να κινείται και να εκτονώνεται. Ο Μολοσσός της Ηπείρου δένεται με την οικογένεια που μεγαλώνει και θα την προστατέψει μέχρι θανάτου χωρίς δεύτερη σκέψη, όταν αντιληφθεί κίνδυνο. Δε συνιστάται βέβαια για οικογένειες με πολύ μικρά παιδιά, καθώς είναι σκύλος που απαιτεί σεβασμό στο χειρισμό και στη επαφή μαζί του. Μπορεί να μεγαλώσει σε οικογένεια με μεγαλύτερα παιδιά που θα μάθουν να τον σέβονται, όταν θέλει να αποτραβηχτεί και να ηρεμήσει. Πρόκειται για ζώα περήφανα και κατά ένα μέρος ανεξάρτητα που θα αποδεχτούν κάποιον ως αφεντικό, όταν θα έχει κερδίσει τον σεβασμό τους. Την ημέρα συνήθως ξεκουράζεται και δείχνει οκνυρός, ενώ τη νύχτα είναι ακατάπαυστα κινητικός. Οποιαδήποτε ώρα όμως, θα αντιδράσει αστραπιαία για να προστατέψει το χώρο του από εισβολείς.