Το ανθεκτικότερο και χρησιμότερο ζώο της ελληνικής επαρχίας, ο γάιδαρος, εξαφανίζεται με ανησυχητικούς ρυθμούς την τελευταία δεκαετία. Η χρήση του αυτοκινήτου τον «έστειλε για απόσυρση» και αν δεν γίνουν οργανωμένες προσπάθειες διάσωσης της πολύτιμης και συμπαθέστατης φυλής, σύντομα θα βλέπουμε γαϊδουράκια μόνο σε καρτ ποστάλ.

Πόσο καιρό έχετε να ακούσετε το χαρακτηριστικό και εξαιρετικά κακόφωνο γκάρισμα ενός γαϊδάρου; Μην προσπαθείτε να θυμηθείτε, το ερώτημα είναι ρητορικό. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε πέρυσι ο καθηγητής της Kτηνιατρικής Σχολής Θεσσαλονίκης, κ. Γιώργος Αρσένος, τα γαϊδούρια τείνουν να εξαφανιστούν από την ελληνική επαρχία. Από 508.000 γαϊδούρια που υπήρχαν στην Ελλάδα το 1995, το 2005 καταγράφτηκαν μόνο 20.400 - πληθυσμιακή συρρίκνωση της τάξης του 96% μόνο την τελευταία δεκαετία!

Πόσο καιρό έχετε να ακούσετε το χαρακτηριστικό και εξαιρετικά κακόφωνο γκάρισμα ενός γαϊδάρου; Μην προσπαθείτε να θυμηθείτε, το ερώτημα είναι ρητορικό. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε πέρυσι ο καθηγητής της Kτηνιατρικής Σχολής Θεσσαλονίκης, κ. Γιώργος Αρσένος, τα γαϊδούρια τείνουν να εξαφανιστούν από την ελληνική επαρχία. Από 508.000 γαϊδούρια που υπήρχαν στην Ελλάδα το 1995, το 2005 καταγράφτηκαν μόνο 20.400 - πληθυσμιακή συρρίκνωση της τάξης του 96% μόνο την τελευταία δεκαετία!

Τα νούμερα απλώς επιβεβαιώνουν τραγικά αυτό που εμπειρικά ξέρουμε όλοι: ότι τα συμπαθή τετράποδα συναντιούνται περισσότερο στον προφορικό λόγο, παρά στη Φύση... «Είσαι γάιδαρος», «μεγάλη γαϊδουριά», «γαϊδουρινό πείσμα» είναι μερικές από τις εκφράσεις που συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε στην καθημερινή γλώσσα ακόμα κι εμείς οι άνθρωποι των πόλεων που έχουμε δει περισσότερα γαϊδούρια σε καρτ ποστάλ παρά στην εξοχή.

Παλιότερα, καθένας στο χωριό του συναντούσε συχνά γαϊδάρους. Τα καλοκαίρια στο χωριό γκρίνιαζα συνεχώς γιατί ο συμπαθής γκρίζος γάιδαρος του γείτονα -ο «Γκέκας"- άρχιζε το παράφωνο τραγούδι του όταν εγώ πήγαινα για ύπνο το μεσημέρι. Τώρα, τα πράγματα έχουν αλλάξει εντελώς και για να δεις γάιδαρο στο χωριό πρέπει να έχεις κλείσει ραντεβού με τον ιδιοκτήτη. Αυτό και έκανα.

Το αυτοκίνητο πήρε τη θέση του γαϊδάρου

Από τον κύριο Θοδωρή Λιβιτσάνο (Μέμος, στο ψευδώνυμο) έμαθα ότι από τα εξήντα γαϊδούρια που είχαν κάποτε οι Σφακιώτες Λευκάδος τώρα έχουν μόνο πέντε. Τι έγιναν τα υπόλοιπα; Τα πούλησαν ή τα άφησαν ελεύθερα στα βουνά για να πεθάνουν στη συνέχεια από την πείνα και τη δίψα. Κι αυτό δεν είναι η χειρότερη περίπτωση. Υπάρχουν καταγγελίες για γαϊδουράκια που δέρνονται αλύπητα σε μικρά ελληνικά νησιά και τα εγκαταλείπουν δεμένα από μια πέτρα σε μια ερημιά για να ψοφήσουν μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα του κόσμου.

Σε τέτοιες συνθήκες ακόμα και ένα τόσο δυνατό ζώο σαν τον Γκέκα και τους ομοίους του δεν αντέχει. Δεν είναι όμως η ανθρώπινη σκληρότητα που έδιωξε τα γαϊδούρια από την επαρχία. «Η εισβολή της τεχνολογίας στη γεωργία συνετέλεσε στην απαξίωση των γαϊδάρων από τους αγροτικούς πληθυσμούς», σημειώνει ο κ. Αρσένος και ο κυρ Θοδωρής, που είναι από τους λίγους στους Σφακιώτες Λευκάδος, που δεν έχει μεταφορικό μέσο και κάνει ακόμα και σήμερα όλες τις αγροτικές δουλειές με το γαϊδαράκο του, θα συμφωνήσει «αν είχα αυτοκίνητο θα ήταν όλα πιο εύκολα, αλλά τα έφερε έτσι η τύχη και ξέμεινα με τον γάιδαρο». Και πώς έγινε αυτό; «Να! Πούλησα το αυτοκίνητο γιατί είχαν τα παιδιά και νόμιζα ότι θα εξυπηρετούμαι. Oμως, εκεί που πήγαιναν αυτοί δεν πήγαινα εγώ και εκεί που πήγαινα εγώ δεν πήγαιναν αυτοί. Eμεινα λοιπόν με το άλογο που είχα τότε αλλά δεν ήταν καλό, και μια μέρα που ήρθε ο γύφτος το κάναμε αλλαξιά με τούτο το γαϊδούρι. Πάρε αυτό, μου είπε, και την άλλη φορά θα σου φέρω κάτι καλύτερο, γιατί είχε μια πληγή στο ποδάρι. Αλλά έμεινα με αυτό, ούτε ματάρθε ο γύφτος ούτε έπαθε τίποτα το ζώο».

Και δεν σας εξυπηρετεί; «Ναι, πολύ. Είναι δυνατό ζώο και ψυχερό, δεν είναι τεμπέλικο. Εγώ είμαι 80 κιλά, βάζω και πράγματα στις δυο μπάντες και μπαίνω καβάλα. Ανεβαίνουμε μια ανηφόρα 2 χιλιόμετρα για να έρθω από τα χωράφια και πετάει στον δρόμο, αλλά μόλις φτάνει επάνω είναι μούσκεμα ο καημένος».

Ένα ζώο για όλες τις δουλειές

Η σωματική αυτή ρώμη του γαϊδάρου είναι από τα πιο γνωστά και χαρακτηριστικά του στοιχεία. «Ο όνος σε σύγκριση με τον ίππο έχει πολύ μεγάλη αντοχή στην κοπιώδη εργασία, στον καύσωνα, στις ασθένειες, στην πείνα και τη δίψα είναι εξαιρετικά λιτοδίαιτος, πολύ υπομονετικός και μακροβιότερος του ίππου», διαβάζω στο βιβλίο «Ο Ιππος και η Εκτροφή του» του καθηγητή Απόστολου Ζάφρακα. Με τόσα προσόντα δεν είναι περίεργο που ο άνθρωπος χρησιμοποιεί το γαϊδούρι εδώ και περίπου 3.000 χρόνια, όπως αποδεικνύεται από μια πινακίδα που έχει βρεθεί στην Αίγυπτο. Από εκεί η χρήση του διαδόθηκε σε όλους τους λαούς της Μεσογείου, ενώ στην Ελλάδα πρωτοεμφανίζεται στον μινωικό πολιτισμό.

Από αυτή την μακραίωνη συμβίωση ο άνθρωπος δεν ωφελήθηκε μόνο στις αγροτικές δουλειές αλλά όπως φαίνεται από το βιβλίο «Το Βρέφος» του γαλλομαθούς παιδιάτρου Μιχαήλ Μανωλακάκη, που κυκλοφόρησε το 1936, ο θηλασμός από την όνο έχει πολλά πλεονεκτήματα. Στο βιβλίο παρατίθεται πίνακας με τα συστατικά του γάλακτος (γυναίκας, αγελάδας, αίγας, προβατίνας και όνου). Ο συγγραφέας τα συγκρίνει και καταλήγει ότι το γυναικείο γάλα προσεγγίζει πρώτα το γάλα της αγελάδας και μετά της όνου, προσθέτοντας ότι το αγελαδινό έχει την ίδια ποσότητα βουτύρου με το γάλα της γυναίκας αλλά έχει διπλάσια ποσότητα τυρίνης (οπότε είναι πιο δύσπεπτο για τα νεογνά) ενώ το γάλα της όνου είναι «γάλα ελαφρόν και κατάλληλον κατά τας πρώτας εβδομάδας, διά τα αδύνατα και καχεκτικά παιδιά, τα προ του τέρματος γεννώμενα και ανίκανα όπως θηλάσουν το γάλα της αγελάδος […] Αλλά το κακόν είναι ότι το γάλα της όνου έχει το μειονέκτημα ότι αλλοιούται μετά τίνα χρόνοι από την άμελξιν». «Γι' αυτό έπρεπε να το θηλάζουν από τη θηλή του ζώου», μας εξηγεί η Διδάκτωρ Φιλολογίας, Χρυσούλα Σπυρέλη.

Σε κάποιες περιπτώσεις παραμένουν αναντικατάστατα

Πώς είναι δυνατόν αυτές οι σχέσεις που διατηρήθηκαν χιλιετίες να εγκαταλειφθούν τώρα; Εύκολα απ' ό,τι φαίνεται, όταν αλλάζουν οι συνθήκες που τις επέβαλλαν. Υπάρχουν όμως ακόμα περιπτώσεις που τα γαϊδουράκια είναι απαραίτητα. Τα καλντερίμια κάποιων ορεινών χωριών και τα στενά δρομάκια αιγαιοπελαγίτικων νησιών αποτελούν τους φυσικούς προστάτες κάθε Γκέκα. Μόνο τα γαϊδούρια μπορούν να ανέβουν τις απότομες ανηφόρες φορτωμένα με οικοδομικά υλικά ή ό,τι βαρύ χρειάζεται να μεταφερθεί, με αυτά μαζεύουν τα σκουπίδια στην Αλόννησο και μεταφέρουν τους τουρίστες στην Σαντορίνη.

Δεν είναι τυχαίο ότι στη Θηρασιά -το μικρό νησάκι στην καλντέρα της Σαντορίνης- συναντάμε κοπάδια από γαϊδούρια. Εκεί, ο μοναδικός τρόπος για να έρθει κάποιος τουρίστας από το λιμάνι του Κόρφου στον Μανωλά, τη χώρα, είναι να πάρει το γαϊδούρι ή να ανέβει τα 145 μεγάλα και ανηφορικά σκαλιά που, παρεμπιπτόντως, είναι γεμάτα από τα κόπρανα των ζώων.

Ο τουρισμός θα μπορούσε ίσως να γίνει μια σημαντική ασπίδα προστασίας του όνου. Σύμφωνα με τον καθηγητή Μάρκο Σούκλιε από το Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνας, στο πλαίσιο του οικοτουρισμού «η βόλτα με το γαϊδούρι είναι μια πραγματικά συναρπαστική εμπειρία για όσους αποφασίζουν να γνωρίσουν από κοντά την Φύση».

Το βασίλειο του μπάσταρδου

Όσο για τις ράτσες, μη ρωτήστε. Δεν είναι καταγεγραμμένα τα χαρακτηριστικά κάθε ελληνικής ράτσας ούτε καμιά πολιτική προστασίας φυλών, οπότε μιλάμε για το βασίλειο του μπάσταρδου. Υπάρχουν βέβαια κάποια γενικά χαρακτηριστικά, όπως χρώμα και ύψος, που φανερώνουν διαφορές αλλά για να διαπιστωθεί η καθαρότητα μιας φυλής ούτε λόγος. Α! Και μην σκεφτείτε «τι τα θέλουμε τα γαϊδούρια αφού υπάρχουν τα μουλάρια που κάνουν την ίδια δουλειά και είναι πιο δυνατά κ.λπ.;». Ως γνωστόν, τα μουλάρια δεν αναπαράγονται μόνα τους. Για να γεννηθεί ένα μουλάρι ζευγαρώνει ένα αρσενικό γαϊδούρι με ένα θηλυκό άλογο. Μόνο από αυτό το ταίριασμα μπορεί να γεννηθεί μουλάρι και από κανένα άλλο. Όπως καταλαβαίνετε, αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η εξαφάνιση των γαϊδουριών θα συμπαρασύρει και άλλα είδη

Χρυσοφόρες μπίζνες με ελληνικά γαϊδούρια

Προς 100 ευρω το λιτρο πωλειται το γαλα τους στο Βελγιο. Μιλάει στον ΕΤ ο Βέλγος κτηνοτρόφος που επί 9 χρόνια φτιάχνει καλλυντικά, φάρμακα και λικέρ

Παρασκευή, 12.10.07

Αν βρισκόταν στην Ελλάδα, το πιθανότερο θα ήταν να ανεβοκατεβαίνει τα βράχια της Σαντορίνης μεταφέροντας στην πλάτη του τουρίστριες. Αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό, αλλά για τους ελληνικούς όνους -που σημειωτέον τελούν υπό εξαφάνιση- υπάρχουν άλλες, πολύ πιο χρήσιμες από τις φολκλορικές, αξιοποιήσεις.

Ενας Βέλγος αγρότης αξιοποιεί για το γάλα τους μερικά εξ Αρκαδίας ορμώμενα θηλυκά γαϊδουράκια, παράγοντας τη βάση των υλικών για μια σειρά από φαρμακευτικά προϊόντα.

Η κτηνοτροφική μονάδα του Ολιβιέ Ντενίς βρίσκεται στο Chateau des Mottes και είναι η μοναδική στο Βέλγιο που δραστηριοποιείται σε αυτό τον τομέα. Ξεκίνησε πριν από εννέα χρόνια και γρήγορα «γιγαντώθηκε». «Για 30 χρόνια είχαμε στο σπίτι επτά γαϊδούρια. Μάθαμε για τις ευεργετικές ιδιότητες του γαϊδουρινού γάλακτος και το 1998 αποφασίσαμε με τη σύζυγό μου να αξιοποιήσουμε τα γαϊδουράκια μας. Στήσαμε την επιχείρηση με τα χέρια μας, χωρίς καμία επιδότηση. Μας αρέσει αυτό που κάνουμε και δεν θα το αλλάζαμε με τίποτα», δήλωσε στον ΕΤ ο ιδιοκτήτης της μονάδας που φέρει τον τίτλο «Εκτροφή Ονων στη Χώρα των Λόφων».

Σήμερα, η κτηνοτροφική μονάδα αποτελείται από 100 γαϊδούρια που όλα τους ανήκουν στη φυλή «αρκαδικός όνος». «Τα ζώα τα πήραμε από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Πορτογαλία. Κυρίως τρώνε χόρτο, που το Βέλγιο δεν διαθέτει γιατί οι αυξημένες βροχοπτώσεις το καταστρέφουν. Αναγκαζόμαστε να το αγοράζουμε από την Ισπανία. Κάθε χρόνο βγάζουμε περίπου τέσσερις τόνους γάλα», προσθέτει. Το γάλα διατίθεται μόνο στην αγορά του Βελγίου με λιανική τιμή που ξεπερνά τα 100 ευρώ το λίτρο. Από την επεξεργασία του γάλακτος προκύπτουν διάφορα προϊόντα, μεγάλο μέρος των οποίων εξάγεται στη Γαλλία, στην Ελβετία, στη Γερμανία και τον Καναδά. Το σαπούνι πωλείται προς 3,5 ευρώ, το σκεύασμα για συμπλήρωμα διατροφής 55 ευρώ, το αφρόλουτρο 18,5 ευρώ, η ενυδατική κρέμα 16 ευρώ, το σαπούνι αντιγήρανσης 6,2 ευρώ, οι καραμέλες 5,4 ευρώ και το λικέρ με γάλα γαϊδούρας 16,2 ευρώ.

Οπως είπε ο Βέλγος κτηνοτρόφος, το γάλα της γαϊδούρας είναι εξαιρετικής ποιότητας και κατά το παρελθόν το διέθεταν ως φάρμακο και το χρησιμοποιούσαν σαν καλλυντικό. Μέσα σε γαϊδουρινό γάλα έπαιρνε το μπάνιο της η βασίλισσα Κλεοπάτρα της Αιγύπτου. Μάλιστα, έρευνες έχουν δείξει ότι το γάλα της γαϊδούρας είναι καλύτερο ποιοτικά από το αγελαδινό και το πλησιέστερο στο ανθρώπινο.

«Το παράδειγμα του κ. Ντενίς πρέπει να μας δείξει το δρόμο. Στην Ελλάδα, τα άλογα, τα γαϊδούρια και τα μουλάρια απειλούνται με αφανισμό. Θα μπορούσε όμως κάλλιστα να επιδοτηθεί η αγορά ιπποειδών για αγροτουριστικές ή κτηνοτροφικές μονάδες», πιστεύει ο επίκουρος καθηγητής της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, Γιώργος Αρσένος. Σύμφωνα με στοιχεία που ανακοινώθηκαν πρόσφατα, την πεντηκονταετία 1955 – 2006 στη χώρα μας ο αριθμός των αλόγων μειώθηκε κατά 94,5%, των γαϊδουριών κατά 96,4% και των μουλαριών κατά 93,7%. «Οι επιπτώσεις από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού θα μειώσουν ακόμη περισσότερο τον αριθμό των γαϊδουριών και των μουλαριών», πρόσθεσε ο κ. Αρσένος. Ο ίδιος είναι μέλος της οργανωτικής επιτροπής του δεύτερου διεθνούς συνεδρίου που θα γίνει στην Υδρα από 12 έως 14 Οκτωβρίου, με αντικείμενο το ρόλο των όνων και των ημιόνων στον πολιτισμό των μεσογειακών χωρών.

ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

Σύμφωνα με ένα άρθρο στα "Νέα" ("Ο κυρ-Μέντιος πάει για απόσυρση"- Φ.Στεφανοπούλου, Γ.Κώνστας, 4.10.2007) ο πληθυσμός των γαϊδουριών στην Ελλάδα μειώνεται ραγδιαία χρόνο με το χρόνο, και συγκεκριμένα: "Μαζί με τα μουλάρια, τα γαϊδούρια που ήταν κάποτε τα χρησιμότερα και ανθεκτικότερα ζώα έχουν πάει για... απόσυρση, αφού τα αγροτικά αυτοκίνητα και μηχανήματα τα έχουν αντικαταστήσει. Μέσα στα τελευταία 50 χρόνια ο πληθυσμός τους μειώθηκε κατά 96% και πλέον συναντώνται περισσότερο σε... καρτ ποστάλ παρά στη φύση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ελλάδα του 1955 είχαν καταγραφεί 508.000 γαϊδούρια, αριθμός που μειώθηκε στις 95.000 το 1995, για να φτάσει μόλις τις 18.173 την περσινή χρονιά. Σημαντικό μάλιστα πλήγμα ήταν οι καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού στην Πελοπόννησο, όπου ζει πλέον το 42% του συνολικού πληθυσμού, καθώς και η μοναδική ελληνική φυλή, ο αρκαδικός όνος, που αναφέρεται από τον Όμηρο και τον Ξενοφώντα."

Μάλιστα, αναφέρεται πως τον περασμένο χρόνο έλαβε χώρα κι ένα διεθνές συνέδριο για το ρόλο των όνων και των ημιόνων στο μεσογειακό πολιτισμό: "Τη διάσωση των συμπαθών τετραπόδων έχει βάλει ως στόχο μία ομάδα ανθρώπων από όλο τον κόσμο. Σε αυτήν την προσπάθεια εντάσσεται και το διεθνές συνέδριο με τίτλο «Ο ρόλος των όνων και των ημιόνων στον πολιτισμό των μεσογειακών χωρών», που διοργανώνει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Ύδρας. Το συνέδριο θα γίνει από τις 12 έως τις 14 Οκτωβρίου στην Ύδρα, όπου είναι ένα από τα ελάχιστα μέρη της Ευρώπης που τα γαϊδουράκια έχουν καταφέρει να εκτοπίσουν τα αυτοκίνητα. «Τα γαϊδουράκια έχουν τη δική τους συμβολή στον πολιτισμό των μεσογειακών χωρών. Υπήρξαν συμπαραστάτες του αγροτικού πληθυσμού, αλλά και βασικό μεταφορικό μέσο για πολλά χρόνια. Ο γάιδαρος έχει δεθεί με την παράδοσή μας, έχοντας διαρκή παρουσία από τη μυθολογία μέχρι τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Εγκαταλείφθηκε όμως όταν σταμάτησε να αποτελεί πηγή πλούτου. Αυτό που θέλουμε να δείξουμε είναι ότι δεν έχει "τελειώσει" ως ζώο», είπε στα «ΝΕΑ» ο επίκουρος καθηγητής Κτηνιατρικής του ΑΠΘ, εκπρόσωπος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου, Γιώργος Αρσένος."

Το 2ο διεθνές συνέδριο που συνδιοργανώνουν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Υδρας έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ο ρόλος των όνων και των ημιόνων στον πολιτισμό των μεσογειακών χωρών».

«Στόχος του συνεδρίου είναι να διερευνηθεί κάθε πτυχή της συνεισφοράς των όνων και των ημιόνων στον πολιτισμό, που αφορά την οικονομικότητα της εκτροφής και της διατήρησής τους, τη διαμόρφωση του μεσογειακού τοπίου, καθώς και τη διαχρονική επίδραση στη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία», ανέφερε στην «Ε» ο επίκουρος καθηγητής της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ Γιώργος Αρσένος.

«Υπάρχει σήμερα μια διεθνής ομάδα που προσπαθεί να διασώσει το είδος. Στην Αφρική και την Ασία ζουν μεγάλοι πληθυσμοί όνων και οι κοινωνίες στηρίζονται στις υπηρεσίες του. Στην Ευρώπη, από την άλλη, το είδος χάνεται. Μπορεί και πρέπει, όμως, να διατηρηθεί αλλάζοντας χρήσεις. Το γαϊδουράκι γίνεται εύκολα από ζώο εργασίας, ζώο συντροφιάς όπως τα άλογα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ιππικούς ομίλους για ιππασία μικρών παιδιών και ατόμων με κινητικά προβλήματα καθώς είναι πολύ ήρεμο. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιχειρήσεις αγροτουρισμού και σαν κράχτης στα ελληνικά νησιά», καταλήγει.

Εκατοντάδες φίλοι του γάιδαρου της Κύπρου προσπαθούν με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και εκστρατείες στο Facebook να σώσουν μια από τις

τελευταίες αποικίες του κόσμου, έπειτα από το θάνατο δέκα ζώων από πυροβολισμό στα τέλη Μαρτίου.
(http://assets.in.gr/dGenesis/assets/Content5/Photo/893548_b.jpg)
Εκατοντάδες Τουρκοκύπριοι και αρκετοί Ελληνοκύπριοι συμμετέχουν στην ομάδα «Save the Cyprus Donkey» για την αποικία ελεύθερων γαϊδουριών στη χερσόνησο της Καρπασίας.

«Ο εχθρός της φύσης είναι εχθρός των ανθρώπων» έγραφε ένα από τα πανό που σήκωσε μια μικρή ομάδα διαδηλωτών στην αμμώδη παραλία του Ριζοκάρπασου στην άκρη της χερσονήσου. Όπως δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο 20χρονος Ντενίς Ντιρεκσί, κύριος ύποπτος για τους ύποπτους θανάτους γαϊδουριών είναι αγρότες που εξοργίστηκαν με τις ζημιές στις καλλιέργειες.

Η αποικία ελεύθερων γαϊδουριών της Καρπασίας είναι «κληρονομιά» της τουρκικής εισβολής το 1974, όταν οι Ελληνοκύπριοι αγρότες εγκατέλειψαν τις εστίες και τα ζώα τους. Περίπου 800 καφέ γαϊδούρια επιζούν στους ελαιώνες και τα άγρια τοπία της χερσονήσου, σύμφωνα με μελέτη που ολοκληρώθηκε το 2003.

Πριν από την εμφάνιση των πρώτων τουριστικών επιχειρήσεων, τα γαϊδούρια και τα μουλάρια της Κύπρου ήταν διάσημα στη Μέση Ανατολή για την αντοχή τους και χρησιμοποιήθηκαν από τις βρετανικές δυνάμεις της περιοχής και στους δύο παγκόσμιους πολέμους.

Με την άφιξη των τρακτέρ και των τζιπ τα συμπαθή τετράποδα είναι πλέον άχρηστα ως εργάτες, θα μπορούσαν όμως να προστατευτούν ως σύμβολο της Κύπρου και ειδικά της Καρπασίας, όπου η τουριστική ανάπτυξη οργιάζει και στις δύο πλευρές της Πράσινης Γραμμής.

Newsroom ΔΟΛ (http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=893548&lngDtrID=252)

Ο κυρ Μέντιος πάει για απόσυρση...

«Παλιά οι περισσότεροι στο χωριό είχαν και ένα και δύο γαϊδούρια ή μουλάρια. Τώρα έχουν απομείνει ελάχιστα, αφού όλοι έχουν τα αυτοκίνητα και τα τρακτέρ. Εγώ έχω το ζωντανό μου από το 1979. Έχω συνηθίσει να κάνω τις δουλειές μου ή να πηγαίνω στο διπλανό χωριό. Μάλιστα, οι τουρίστες με φωτογραφίζουν με τον γάιδαρο». O 85χρονος Γιώργος Τσιχλάκης, από τον Αϊ- Κυργιάννη Χανίων είναι ένας από τους λίγους Κρητικούς που εξακολουθούν να έχουν γάιδαρο. ʼλλωστε, σε ολόκληρη την Κρήτη καταγράφηκαν πριν από δύο χρόνια λιγότεροι από δύο χιλιάδες γάιδαροι. Μαζί με τα μουλάρια, τα γαϊδούρια που ήταν κάποτε τα χρησιμότερα και ανθεκτικότερα ζώα έχουν πάει για... απόσυρση, αφού τα αγροτικά αυτοκίνητα και μηχανήματα τα έχουν αντικαταστήσει. Μέσα στα τελευταία 50 χρόνια ο πληθυσμός τους μειώθηκε κατά 96% και πλέον συναντώνται περισσότερο σε... καρτ ποστάλ παρά στη φύση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ελλάδα του 1955 είχαν καταγραφεί 508.000 γαϊδούρια, αριθμός που μειώθηκε στις 95.000 το 1995, για να φτάσει μόλις τις 18.173 την περσινή χρονιά. Σημαντικό μάλιστα πλήγμα ήταν οι καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού στην Πελοπόννησο, όπου ζει πλέον το 42% του συνολικού πληθυσμού, καθώς και η μοναδική ελληνική φυλή, ο αρκαδικός όνος, που αναφέρεται από τον Όμηρο και τον Ξενοφώντα

Διεθνές συνέδριο

Τη διάσωση των συμπαθών τετραπόδων έχει βάλει ως στόχο μία ομάδα ανθρώπων από όλο τον κόσμο. Σε αυτήν την προσπάθεια εντάσσεται και το διεθνές συνέδριο με τίτλο «Ο ρόλος των όνων και των ημιόνων στον πολιτισμό των μεσογειακών χωρών», που διοργανώνει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Ύδρας. Το συνέδριο θα γίνει από τις 12 έως τις 14 Οκτωβρίου στην Ύδρα, όπου είναι ένα από τα ελάχιστα μέρη της Ευρώπης που τα γαϊδουράκια έχουν καταφέρει να εκτοπίσουν τα αυτοκίνητα. «Τα γαϊδουράκια έχουν τη δική τους συμβολή στον πολιτισμό των μεσογειακών χωρών. Υπήρξαν συμπαραστάτες του αγροτικού πληθυσμού, αλλά και βασικό μεταφορικό μέσο για πολλά χρόνια. Ο γάιδαρος έχει δεθεί με την παράδοσή μας, έχοντας διαρκή παρουσία από τη μυθολογία μέχρι τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Εγκαταλείφθηκε όμως όταν σταμάτησε να αποτελεί πηγή πλούτου. Αυτό που θέλουμε να δείξουμε είναι ότι δεν έχει "τελειώσει" ως ζώο», είπε στα «ΝΕΑ» ο επίκουρος καθηγητής Κτηνιατρικής του ΑΠΘ, εκπρόσωπος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου, Γιώργος Αρσένος.

Προς εξαφάνιση...

Η προσπάθεια διάσωσης για τα γαϊδουράκια και τα μουλάρια προς το παρόν δεν φαίνεται να έχει αποδώσει καρπούς. Όπως ανέφερε ο κ. Αρσένος, αυτή τη στιγμή ο αριθμός τους δεν θεωρείται «κρίσιμος», όμως ο ρυθμός μείωσης είναι ανησυχητικός. «Από το 2005 μέχρι το 2006 είχαμε μία μείωση της τάξεως του 11%. Με αυτό τον ρυθμό σε μία δεκαετία δεν θα έχουμε ζώα», λέει. Η σημερινή χρήση των γαϊδουριών και των μουλαριών έχει πλέον περιοριστεί πολύ και μόνο σε ορισμένες ορεινές περιοχές τα ζώα αυτά έχουν σημαντική θέση στην τοπική οικονομία. Πλέον έχουν μετατραπεί σε ζώα συντροφιάς, ενώ στα νησιά χρησιμοποιούνται κυρίως για τουριστικούς λόγους. Η τελευταία έρευνα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που έγινε σε συνεργασία με γαλλικό πανεπιστήμιο, έδειξε ότι σήμερα ο αριθμός των ιδιοκτητών γαϊδουριών είναι σχεδόν ίσος με τον αριθμό των ζώων. Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια έρευνα ο μέσος όρος ηλικίας των ιδιοκτητών ξεπερνά τα 60 χρόνια.

Save the Cyprus Donkey