Ένα αγρόκτημα χωρίς «ημερομηνία λήξης»
Της Κατερίνας Πλασσαρα
Φωτογραφίες: Βασίλης Λέκκας, Γιάννης Ιερόπουλος
πηγη: ΟΙΚΟ .

Ο Γιάννης Μπίλλας άφησε την πόλη, ανέλαβε, όπως λέει, «το μέρος της ευθύνης που μου αναλογεί απέναντι στην κοινωνία και το περιβάλλον» και έστησε ένα αύταρκες βιολογικό αγρόκτημα λίγα χιλιόμετρα έξω από τα Τρίκαλα. Η ξενάγηση σε αυτό αποδείχθηκε ένα μάθημα ζωής και βιολογικής γεωργο-κτηνοτροφίας.
Oλα άλλαξαν από τότε, γέμισε η ζωή μου. Εδώ πέρα δεν αναρωτήθηκα ποτέ ποιος είμαι, τι κάνω. Θα έλεγα πως ήταν η απώλεια της αλλοτρίωσης», μας λέει ο Γιάννης Μπίλλας, λίγες ώρες μετά τη γνωριμία μας. Φτάσαμε Σάββατο απόγευμα στα Τρίκαλα, όπου μας περίμενε για μια ξενάγηση στην όμορφη πόλη, με το φρούριο, την παλιά γειτονιά Βαρούσι, και τον ποταμό Ληθαίο να τη διασχίζει. Η επόμενη μέρα θα ήταν αφιερωμένη σε μια αλλιώτικη ξενάγηση, στο κτήμα του, έξι χιλιόμετρα έξω από την πόλη.
Γεννημένος στις παρυφές των Τρικάλων, από αγροτική οικογένεια, πέρασε τα νεανικά του χρόνια με αστικό προσανατολισμό, σπουδές, ενασχόληση με μουσική τζαζ, έθνικ κ.λπ. Ομως πριν από 7 χρόνια, όλα άλλαξαν ξαφνικά. Ισως όχι τόσο «ξαφνικά», αφού κρατούσε ζωντανές τις μνήμες από μια εποχή όπου «υπήρχε ανταλλαγή πείρας και πληροφοριών μεταξύ των ανθρώπων, κάτι που σήμερα έχει χαθεί», όπως θα πει όταν καθίσουμε για καφέ και πιάσουμε την κουβέντα.
«Ανέλαβα το μέρος της ευθύνης που μου αναλογεί, απέναντι στην κοινωνία, στο περιβάλλον, στον πολιτισμό μας», θα απαντήσει στις επίμονες ερωτήσεις μας τι τον έκανε ν' αφήσει «τα καλά της πόλης» και να γίνει καλλιεργητής. «Η ζωή στην πόλη είναι απρόσωπη, άχρωμη, κουραστική, ομοιόμορφη. Δεν έχει καμία έκπληξη. Μου φαινόταν ένα «δήθεν», ένα life style και τίποτε άλλο. Οι άνθρωποι βιώνουν τη διατροφή, τον πολιτισμό, τη διασκέδαση, ακόμα και τον έρωτα, με τη μορφή κατανάλωσης. Ζούνε με την αντίληψη της «ημερομηνίας λήξης». Αυτό δημιουργεί την αλλοτρίωση».
Το εγκώμιο της κότας


Πρωί περάσαμε την πύλη με την επιγραφή, και βρεθήκαμε στο κτήμα, ανάμεσα σε δέντρα, κλήματα και κότες πολύχρωμες που βόσκουν ελεύθερες. Στο βάθος το σπίτι. Μακριά, χαμένος στην αχλύ, ο Κόζιακας, συνέχεια της Πίνδου. Προχωρώντας προς τις εγκαταστάσεις, θα συναντήσουμε τα κατσίκια και τα μοσχάρια του. Ανάμεσά τους η κατσίκα Γιωγίτσα τρίβεται πάνω μας σαν χαδιάρικη γάτα.
«Ο λόγος που πρωτοπήρα κατσίκια είναι ότι έπρεπε να έχω κοπριά για τις καλλιέργειές μου», λέει ο Γιάννης. Εδώ το μυστικό είναι: Ανακύκλωση σε όλα. Τα υπολείμματα της κουζίνας θα πάνε σε ειδικούς κάδους και θα γίνουν κομπόστ. Η κοπριά των ζώων θα χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα για τις καλλιέργειες. Το κτήμα είναι 45 στρέμματα. Καλλιεργείται καλαμπόκι και τριφύλλι για ζωοτροφές, ενώ κάποιος χώρος χρησιμοποιείται ως βοσκότοπος. Υπάρχει ακόμα ένα αμπέλι, 2,5 στρέμματα ελαιόδεντρα, οπωροφόρα και ένα στρέμμα κηπευτικά.
«Προσπαθώ όσο μπορώ να μειώσω τις εξαρτήσεις», συνεχίζει ο Γιάννης, ενώ δεν παραλείπει να πλέξει το εγκώμιο της κότας: «Ξεκίνησα με 16 κότες και ένα κόκορα που τις πήρα από τα χωριά της Αργιθέας, στα ορεινά. Ηταν οι παλιές ντόπιες ανθεκτικές κότες που είχαμε πριν αρχίσει το εμπόριο. Τώρα έχω 200. Η κότα είναι ο καλύτερος σύμμαχος». Γιατί; Επειδή φαίνεται να κάνει πολλές δουλειές: Δίνει αυγά, ελέγχει το χορτάρι της περιοχής αλλά δίνει και την κουτσουλιά. Το αμπέλι και τα δέντρα έχουν ως μοναδικό λίπασμα την κουτσουλιά. Ακόμα, η κότα συνηθίζει να σκαλίζει γύρω από τα δέντρα. Εκεί διαχειμάζει ο δάκος της ελιάς, ο ραγολέτης της κερασιάς, η ευδεμίδα της αμπέλου, η καρπόκαψα της μηλιάς... Οι κότες τρώνε το 90% - 95% από αυτά τα έντομα. Επίσης, είναι πολύτιμες και γιατί αποτελούν φραγμό στη ζωοανθρωπονόσο Καλααζάρ.
Για τα μοσχάρια θα μας πει ότι υποχρέωσή του είναι να τα παίρνει από βιολογικούς εκτροφείς. «Οι γιαγιάδες των μοσχαριών που βλέπεις, ήταν ντόπιες», μας λέει όταν επισκεπτόμαστε το στάβλο. «Αλλά ξέρεις, η γνωστή ιστορία με τους κτηνιάτρους και τα σπέρματα. Διασταυρώθηκαν με ξένες ράτσες, Λιμουζίν, Χολστάιν κ.λπ. Αυτά είναι τρίτης γενιάς και έχουν κατά 70% ξένο αίμα. Σιγά σιγά τα ντόπια ζώα αφανίζονται…»
Τι τρώνε αυτά κι εμείς


Η αφελής ερώτηση «σε τι διαφέρουν τα βιολογικά ζώα από τα άλλα», θα γίνει αφορμή να μάθουμε πολλά: Στα φυράματα που ετοιμάζουν οι βιομηχανίες για να ταΐζονται τα ζώα βάζουν βαμβακόπιτα και πούλπα από ζαχαρότευτλα, που είναι ό,τι πιο επιβαρυμένο σε φυτοφάρμακα.
Το χειρότερο όμως είναι η χρήση αντιβιοτικών στις ζωοτροφές. Υπάρχει νομοθεσία της Ε.Ε. που επιτρέπει την προσθήκη αντιβιοτικών στις ζωοτροφές, σε ποσοστό 2%.
Οι βιομηχανίες βάζουν αντιβιοτικά για να καταστρέψουν τη χλωρίδα του εντέρου. Αποτέλεσμα, το ζώο να αφομοιώνει μεγαλύτερη ποσότητα τροφής, να αποβάλει λιγότερη, και να παχαίνει πιο γρήγορα! Βέβαια, η συνεχής χρήση αντιβιοτικών περνάει στο αίμα, στο κρέας, στο γάλα, στο αυγό και στη συνέχεια στον καταναλωτή, με αποτέλεσμα να τον κάνει ευάλωτο, να χρειάζεται μεγαλύτερες δόσεις σε περίπτωση αρρώστιας, να παθαίνει αλλεργίες κ.λπ.
Ακόμα, τα βιολογικά μοσχάρια ή αρνιά τρέφονται με το γάλα της μάνας τους για 2 - 4 μήνες. Τα συμβατικά μόνο 4 - 5 μέρες και στη συνέχεια με γάλα που το φτιάχνουν σε δεξαμενές ρίχνοντας νερό και γάλα σε σκόνη. «Ετσι, όταν λέμε αρνάκι γάλακτος, εννοούμε γάλακτος σκόνης!»
Πηγαίνοντας προς το σπίτι για να γευθούμε το κρασί «Μπίλλα» και τα καταπληκτικά εδέσματα που έχει ετοιμάσει η Μαρία, ο Γιάννης συμπληρώνει: «Οποιος χτυπήσει την πόρτα μου και μου πει «βόηθα, θέλω να κάνω κάτι άλλο στη ζωή μου», είμαι έτοιμος να του μάθω ό,τι ξέρω».
Τα προϊόντα του αγροκτήματος
Παράγει αυγά, κοτόπουλα, κρέας κατσικίσιο και μοσχαρίσιο, μπομπότα, προϊόντα αμπέλου και γαλοτύρι. Για το τελευταίο μάθαμε και τη συνταγή. Βράζεις φρέσκο γάλα και μέσα τρίβεις τυρί ώριμο, περσινό. Το αφήνεις περίπου 24 ώρες να γίνει ζύμωση και μετά το σουρώνεις.
Η πώληση των προϊόντων γίνεται μέσω της λαϊκής αγοράς βιολογικών, που λειτουργεί κάθε Τετάρτη στα Τρίκαλα, στην πλατεία ΟΤΕ, μέσω 3 μαγαζιών βιολογικών στα Τρίκαλα και μέσω Δικτύου βιοκαταναλωτών που συνδέονται με το κτήμα.
Το αγρόκτημα Μπίλλα ανήκει στη «Βιοελλάς». Επίσης, είναι ένα από τα 126 αγροκτήματα που έχουν ενταχθεί στην Εναλλακτική Κοινότητα «ΠΕΛΙΤΙ - για τη διατήρηση των ντόπιων σπόρων και των αυτόχθονων αγροτικών ζώων». Συμβολή του αγροκτήματος, η καλλιέργεια μιας ντόπιας ποικιλίας ντομάτας και οι αυτόχθονες κότες που διατηρεί